‘Ik ben vandaag precies 4 maanden samen met Tim’, zegt de ene vriendin tegen de ander. Later vang ik op dat de gelukkige Tim met Anne is. Syl, haar vriendin reageert met ‘gefeliciteerd’. Ze meent het. Daar ga ik van uit. Ik zit in bus 18 van Amsterdam CS naar Slotervaart. Over 9 haltes moet ik er pas uit. Anne zegt: ‘Ja thanks. En jij? Heb jij nou al iemand?’ Sylvia kijkt Anne aan en zegt. ‘Nope, ik ben happy single.’ Ze zegt het alsof ze verantwoording moet afleggen over dat ze single is. Ze is niet gewoon single, maar happy single. Anne reageert op haar beste Engels: ‘Good for you!’ en draait zich weer naar het raam. Ik dacht dat het gesprek hierbij zou blijven, dus ook ik kijk naar buiten. De Amsterdamse straten zijn nat door de herfst en mijn gedachten dwalen af door de voorbijflitsende straatverlichting. Ik werd weer naar de realiteit geslingerd doordat Anne met enthousiasme tegen Sylvia zei: ‘En Jeroen? Is Jeroen niet wat voor jou? Of Stefan. Ja! Stefan zou ook leuk voor jou zijn.’ Anne gelooft blijkbaar niet dat Sylvia happy is zonder partner. ‘Halte Marco Polo straat’ klinkt het door de speakers van de bus. Ik schrik, sta op, check uit en loop de bus uit. Op weg naar huis denk ik terug aan het gesprek tussen Anne en Sylvia. Leggen wij elkaar teveel druk op om een partner te vinden?

Ik kom thuis. Trek mijn sloffen aan, zet een kop herfstthee en ik begin deze gedachten verder uit te tikken. Want volgens mij zijn er twee dingen gaande.

Geluk

Zoals het een goede vriendin betaamd, hoopt Anne dat Sylvia een leuke vent aan de haak slaat en ook gelukkig is. Omdat zij hotel-de-botel verliefd is op Tim, gelooft zij niet dat iemand anders vrijgezel is en gelukkig kan zijn. Ze negeert het feit dat Sylvia ‘happy’ single is en niet ‘unhappy’ single. Anne gunt Sylvia geluk. Net als mijn moeder, die elke Kerst weer hoopte dat ik niet alleen aan kwam zetten, maar dat het mij ook eindelijk gelukt was om een partner te vinden. Zij gunde mij ook geluk. Het hebben van een partner staat gelijk aan geluk.

Singles zijn heksen van deze tijd

Het is als vrijgezel in een wereld vol stellen nooit fijn om het gevoel te krijgen dat jij er nog niet bent. Hoe vaak heb jij te horen gekregen op een feestje of bruiloft waarom het jou nog niet gelukt is? Want jij bent immers zo leuk, toch? En dat brengt mij direct op het volgende punt. De negatieve kijk op singles. Je zou de singles van nu kunnen vergelijken met de heksen in de middeleeuwen. Hoewel je singles niet levend mag verbranden, worden ze onbedoeld wel buiten de gemeenschap gezet. Hun leven wordt gezien als onvolmaakt. Alsof er iets mis met ze is omdat ze nog alleen zijn. Klinkt als een pittige vergelijking, maar gun me de tijd om het te onderbouwen met een film en een oude traditie.

De film

In de absurdistische film ‘The Lobster’ van Yorgos Lanthimos met in de hoofdrol Collin Farrell en Rachel Weisz, wordt dit fenomeen pijnlijk duidelijk gemaakt. In deze film wordt een maatschappij geschetst waar vrijgezellen letterlijk moeten rennen voor hun leven. Hoofdpersonage David (Collin Farrell) is vrijgezel en grijpt elke kans aan om een partner te vinden. Zo gaat David naar een speciaal hotel waar vrijgezelle mannen en vrouwen 45 dagen de tijd krijgen om een liefdespartner te vinden. Wanneer het binnen die tijd niet lukt om een liefdespartner te vinden, dan wordt je veranderd in een dier naar keuze. Klinkt absurd toch? Maar zo absurd is de maatschappij die in deze film vertoond wordt niet. Die is dichter bij dan we denken.

kijk hier de trailer:

Een oude traditie

De fantasiewereld van de film the Lobster komt heel dicht bij als je kijkt naar waar ik vandaan kom. Als je 30 jaar wordt en je bent nog steeds (lees: nog steeds?!) vrijgezel, dan wordt je in Budel in het ‘zonnetje’ gezet. Er wordt een opblaasbare os in je tuin gezet en op elke lantaarnpaal staat jouw foto waar duidelijk wordt vermeld dat jij nog alleen bent. Vervolgens ontvoert je vriendengroep je. En voordat je met hen de kroeg in duikt, op zoek naar vrouwelijk schoon, hijsen ze je eerst nog op een standbeeld van een os. Hier wordt een kekke foto van je gemaakt en de kans is groot dat deze foto op social media belandt. Er zal dan werkelijke niemand ontgaan zijn dat het jou nog niet gelukt is om een partner te vinden. En deze oude traditie wordt het ‘Ossenfeest’ genoemd. Absurd toch?

Daarom stel ik mezelf de vraag: leggen we onszelf en elkaar teveel druk op om een partner te vinden? Het is natuurlijk een mooi gegeven dat we onszelf en elkaar het geluk van een partner gunnen. Maar bestaat daardoor niet de kans dat we het belang van het vinden van een partner groter maken dan het vinden van liefde? Neemt de angst om alleen achter te blijven het dan niet over? En zolang we de levens van singles als ‘onvolmaakt’ blijven zien, dwingen we onszelf en elkaar dan niet onbewust versneld in een relatie? Met een verhoogde kans dat we belanden in ongelukkige relaties? En als we eindelijk realiseren dat we in een ongelukkige relatie zitten, durven we dan de stap te nemen om weer in de wereld der singels te treden?

Ik kijk op. Voor me staat mijn kop herfstthee. Ik reik mijn hand naar de kop. Neem een slok. Koud! Zet de mok weer neer. Sta op en loop de kamer uit. Het is tijd om te slapen. 

Teun Janssen

Wie is Teun & Toeverlaat?

Als coach en als mens probeer ik om bij mezelf en bij anderen pure authenticiteit te bereiken. Met beide benen op de grond werk ik naar een doel. Dit doe ik met veel aandacht en openheid. Vanuit vertrouwen en met een oordeelvrije blik.

De onderwerpen waar ik over schrijf heeft één gemene deler: ‘Authenticiteit’. Ik probeer de lezer na te laten denken over wie ze zijn en hoe ze zich verhouden ten opzichten van de maatschappij. Met als doel met elkaar in gesprek te gaan zodat we onszelf en de maatschappij beter te leren kennen.